eak early

หนึ่งในผลิตภัณฑ์อาหารที่ถูกสั่งห้ามจำหน่ายและเรียกกลับคืนจากท้องตลาดในทุกประเทศ อันเนื่องมาจากกรณีสารเมลามีนปนเปื้อนในนมและผลิตภัณฑ์ ก็คือ "ท็อฟฟี่นมตรากระต่าย"

จุดเริ่มต้นของข่าวก็คือการพบสารเมลามีนปนเปื้อนในนมผงสำหรับทารกที่ประเทศจีน ทำให้เด็กทารกในประเทศจีนเสียชีวิตไป 5 ราย และป่วยอีกกว่า 5 หมื่นราย ก่อให้เกิดปรากฏการณ์ที่สั่นสะเทือนความเชื่อมั่นของผู้บริโภค - ไม่ใช่แต่ในประเทศจีน - แต่ลามเรื่อยไปยังแทบทุกประเทศทั่วโลก

ในด้านหนึ่ง นี่เป็นสิ่งที่ชี้ให้เห็นอย่างชัดเจน ว่าประเทศจีนทรงอิทธิพลทางการค้ามากเพียงไรในปัจจุบัน ปัญหาที่เกิดจากการกระทำของเกษตรกรชาวจีนตัวเล็กๆ ก่อให้เกิดผลใหญ่หลวงเป็นปรากฏการณ์ผีเสื้อขยับปีก (Butterfly Effect) ไปได้ถึงเพียงนี้

เชื่อแน่ว่า คนไทยส่วนใหญ่รู้จักท็อฟฟี่นมตรากระต่ายดี และต้องเคยลิ้มลองมันมาบ้าง อย่างน้อยก็สมัยเด็กๆ เอกลักษณ์อย่างหนึ่งก็คือ กระดาษห่อชั้นในของมันสามารถกินได้ เพราะทำมาจากแป้ง

นอกจากบทบาทการเป็นขนมแล้ว หลายคนอาจจะพอทราบกันมาบ้างว่า ท็อฟฟี่นมตรากระต่ายมีบทบาทในหน้าประวัติศาสตร์และสังคมจีนมากไปกว่าแววตาบ้องแบ๊วบนฉลากของมันมากมายนัก

ท็อฟฟี่นมตรากระต่ายขาวถูกผลิตขึ้นเป็นครั้งแรกที่เซี่ยงไฮ้ในปี 1943 ประชาชนชาวจีนไม่ว่าจะในเมืองใหญ่หรือครอบครัวชาวนาต่างพากันมอบท็อฟฟี่นมตรากระต่ายเป็นของขวัญแก่กันในช่วงตรุษจีนของทุกปี ปัจจุบันท็อฟฟี่นมตรากระต่ายถูกส่งออกไปขายในมากกว่า 40 ประเทศทั่วโลก และแน่นอน รวมทั้งในยุโรปและอเมริกา

ยิ่งไปกว่านั้น ย้อนกลับไปในปี 1972 นายกรัฐมนตรีโจวเอินไหลเคยมอบท็อฟฟี่นมตรากระต่ายให้เป็นของขวัญแก่ประธานาธิบดีริชาร์ด นิกสันเมื่อครั้งเยือนประเทศจีน

มันคือสัญลักษณ์ของจีนใหม่ ของความรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจ และความภาคภูมิใจอันยิ่งใหญ่ของชาวจีนโดยแท้

อันที่จริง ปัญหาความไม่ปลอดภัยของผลิตภัณฑ์อาหาร (รวมถึงผลิตภัณฑ์อื่นๆ อย่างของเล่นเด็ก) จากจีนถูกพบเป็นข่าวหลายครั้งในที่ต่างๆ ทั่วโลกจนนับไม่ถ้วนในช่วงหลายปีให้หลังมานี้ เพียงแต่กรณีเมลามีนในคราวนี้ร้ายแรงที่สุด และทำลายความเชื่อมั่นของผู้บริโภคทั่วโลกลงอย่างย่อยยับ

เพื่อนชาวฟิลิปปินส์ของผมถึงกับพูดติดตลกว่า ท็อฟฟี่นมตรากระต่ายขายดีมากในฟิลิปปินส์จนถึงขั้นมีการผลิตของปลอมเลียนแบบขึ้นจากคาราเมล ทีนี้เลยกลับกลายเป็นว่า ของปลอมปลอดภัยไร้เมลามีนกว่าของจริงเสียอย่างนั้น

หรือเหตุการณ์นี้ คือภาพสะท้อนของการก้าวกระโดดของจีนเข้าสู่โลกทุนนิยมอย่างรวดเร็วโดยที่รากยังไม่แข็งแกร่งเพียงพอ ภาพสะท้อนของค่านิยมแห่งการชื่นชมภาพลักษณ์ภายนอกอันสวยงามของจีนใหม่อันทันสมัยฟู่ฟ่าและตัวเลขส่งออกอันมหาศาล เช่นกันกับพิธีเปิดโอลิมปิคยิ่งใหญ่ตระการตา แต่พบภายหลังว่าพลุรอยเท้า 29 รอยกลับเป็นของปลอมเสีย 28 รอย และเด็กผู้หญิงชุดแดงร้องเพลงไพเราะกลับลิปซิงค์แทนหนูน้อยตัวจริงที่ฟันเกไม่น่ารักเท่าและถูกเปลี่ยนตัวออกไป หรือการก่อสร้างเขื่อนสามผา (Three Gorges Dam) ที่แลกมาด้วยการกลืนกินบ้านเรือนของครอบครัวชาวนาหายไปหลายหมู่บ้าน

กระต่ายขาวตัวนี้กำลังป่วย หรือเพราะมันถูกผลักให้กระโดดเร็วเกินไป

แต่ที่แน่ๆ มันกำลังต้องการการเยียวยา

----------------------------------

ปล. 1 ท็อฟฟี่นมตรากระต่ายและข่าวเมลามีนของมัน อ่านเพิ่มได้ที่นี่

ปล. 2 สำหรับคนไทย ติดตามข่าวเมลามีนได้ที่ลิงค์นี้ อย่าเชื่อฟอร์เวิร์ดเมลซี้ซั้วนะครับ